CLV Plataanprijs: de genomineerden vertellen

2013: Eigen lesmateriaal

'Vrijdagmiddag natuurkunde: dat is geen straf!'

 
Tim de Wolff over eigen lesmateriaal voor natuur- en scheikunde
voor havo-vwo onderbouw

  


 

Zoveel methoden, waarom er dan toch zelf eentje schrijven?

Ik werk nu veertien jaar in het onderwijs en heb eigenlijk altijd dingen zelf geschreven. Soms past een proef in het lesboek gewoon niet goed en kan je de stof veel beter uitleggen met bijvoorbeeld andere materialen. Bovendien kan het vaak zoveel leuker, voor de leraren én de leerlingen. Ik probeer aan te sluiten bij herkenbare, dagelijkse situaties met bijvoorbeeld een module over een gezin dat een chalet bouwt en opdrachten over geluid via een module rondom een muziekband.

 

Hoe ben je ermee begonnen op het CLV?

Mijn eerste jaar hier heb ik een boek met werkboek gebruikt, zoals we dat hier toen op school gewend waren. In het voorjaar van 2012 hebben we een pilot gedraaid. Die viel in de smaak bij leerlingen en collega’s. Vanaf afgelopen jaar werken we steeds meer toe naar een volledig zelfgeschreven methode. Daarvoor heb ik twee nieuwe modules geschreven voor 2 havo en 2 vwo. Alle leerlingen van die klassen hebben ermee gewerkt. Ook in 3 havo/vwo zijn we begonnen. De leerlingen in die klassen werkten nog zo’n één à twee hoofdstukken van het reguliere lesboek door, de rest van hun leerstof bestond uit eigengeschreven materiaal. Vanaf september 2013 gaan we met deze klassen geheel over naar de eigen methode.

 

Is de nieuwe manier ook in het belang van de leerlingen?

Bedenk wel dat de onderbouw niet kiest voor het vak natuurkunde. Het is de kunst dat ook leerlingen die het straks níet kiezen terugkijken met het gevoel dat het wel een leuk vak was en dat ze er een hoop geleerd hebben. Zo’n positieve ervaring is belangrijk. En ook voor leerlingen die doorgaan in de bovenbouw biedt deze methode een goede ondergrond. In eerdere leerjaren mopperden leerlingen nog wel eens , maar nu hebben ze meer lol in de praktijk én zijn ze meer natuurkundig bezig.

 

Hoe zijn ze aan het werk?

We werken met modules die zijn onderverdeeld in hoofdstukken. De modules zijn zo opgebouwd,  dat leerlingen niet per sé in het eerste hoofdstuk moeten beginnen. Ze mogen ook starten met hoofdstuk 4. Zo kunnen ze allemaal met verschillende dingen bezig zijn. Vroeger deed je met de hele klas hetzelfde. Er moesten dan overal dezelfde antwoorden uitkomen die leerlingen eenvoudig van elkaar konden overnemen. Nu gaat elke leerling echt zelf aan de slag. Elke module bevat theorie, practica en toetsvragen die direct verband houden met elkaar. De zeven à acht modules worden met een toets afgesloten. Zo lopen we het hele boekje door, met als voordeel dat de leerlingen minder overnemen van elkaar, want ze zijn immers allemaal bezig met een eigen onderdeel.

 

Een behoorlijke vrijheid voor de leerlingen dus

Inderdaad. Deze vorm van onderwijs is meer ‘leerlinggestuurd’ en ‘ontdekkend’. We bedoelen daarmee dat we de leerlingen zelf verantwoordelijk maken voor hun leerproces. We zeggen altijd: ‘bij ons ben je aan het werk’. En dat betekent dus: weinig huiswerk. Verder liggen de nakijkbladen voor het pakken. Zo kunnen ze zelf checken: wat doe ik goed of niet. Die verantwoordelijkheid voelen ze aan. Natuurkunde is een ‘open-deurvak’ geworden. Leerlingen kunnen tijdens de les dingen van elders halen of in of buiten de school proeven doen. Zo hebben we onder andere een ‘valversnellingsproef’ waarvoor we het trappenhuis van het Theoriehuis gebruiken.

 

Hoe kunnen collega’s meegenieten?

De beste manier is: langskomen en kijken. Moet je zeker doen!

In veel van de lessen geven we coachend les. Dat betekent veel contact met leerlingen. Je kent snel de sterkere en de zwakkere leerlingen. Deze manier is voor de contacten  en de ontspannen sfeer goed. In de elo zijn alle materialen beschikbaar en ook de diagnostische toetsen en de antwoorden zijn daar te vinden.

Contact
Kerkewijk 149
3904 JC Veenendaal
Postbus 41
3900 AA Veenendaal
0318 500 621
info@clv.nl
Routebeschrijving
Scholengemeenschap voor mavo, havo
en vwo (atheneum, gymnasium)